Goudstukken regen op het schaakbord

UIT DE OUDE DOOS (6) Het regent goudstukken op het schaakbord

Een speler die een schaakcarriere van 50 jaar op z’n naam heeft staan is de Amerikaan Frank Marshall. Marshall speelde in de eerste 3 decennia van de 20ste eeuw een belangrijke rol op het schaaktoneel. Hoewel geen wereldkampioen-niveau behoorde hij lang tot de subtop. Zijn stijl was agressief en hij zocht altijd de aanval. Soms wel eens te lang, waardoor hij nogal eens halve punten liet liggen. Niettemin een ware artiest achter het bord. Bekend is natuurlijk het Marshall gambiet; een variant in het Spaans, waar ik zelf menig partijtje mee heb gewisseld met oud lid Hans Bol die het Marshall gambiet vaak speelde.

In het toernooi van Parijs 1900 verslaat Marshall zowel wereldkampioen Lasker als de topspeler Pillsbury. Zijn grootste triomf boekt hij in 1904 als hij het sterke toernooi van Cambridge Springs wint. Met 11 winstpartijen en 4 remises blijft hij Lasker en Janowski maar liefst 2 punten voor. Hier achter komen nog onder andere Schlechter, Pillsbury, Teichmann en Mieses.

In 1905 verliest hij op dramatische wijze een match tegen wereldkampioenskandidaat Tarrasch (plus 8; min 1; remise 8). Na dit resultaat meent Tarrasch dat hij de echte wereldkampioen is; Lasker moet zijn kunnen eerst maar eens bewijzen. Wel dit deed Lasker; 2 jaar later verpletterd hij de arme Marshall met plus 8; min 0; remise7; !

Goede resultaten behaalde Marshall ook in de grote toernooien van St. Petersburg 1914 en New York 1924. In St. Petersburg wordt hij 5de achter Lasker, Capablanca, Aljechin en Tarrasch. In New York haalt hij de 4e prijs achter de “wereldkampioenen” Lasker, Capablanca en Aljechin. In Amerika zelf was Marshall ongenaakbaar; van 1909 tot 1936 werd hij maar liefst 27 maal kampioen!

Na dit stukje geschiedenis, dan nu een gedenkwaardige partij die vooral beroemd is vanwege de slotstelling.

Het is een partij tegen Lewitzky (met wit) tijdens het toernooi van Breslau 1912.

1. d4 e6 2.e4 d5 3. Pc3 c5 4. Pf3 Pc6 5. ed5 ed5 6. Le2 Pf6 7. 0-0 Le7 8. Lg5 0-0 9. dc5 Le6 10. Pd4 Lc5 11. Pe6?!

Hiermee komt de f-lijn open en zwart krijgt het centrum.

….fe6 12. Lg4 Dd6 13. Lh3 Tae8 14. Dd2 Lb4! (dreigt d4) ... 15. Lf6 Tf6 16. Tad1 Dc5

Wit dreigde Pe4 en nu dreigt zwart opnieuw d4.

17. De2 (het alternatief a3 is na tweemaal slaan op c3 ook kansloos.) … Met een combinatie denkt wit nog te ontsnappen…

….Lc3 18. bc3 Dc3 19. Td5 Pd4 20. Dh5 … de pointe van de combinatie (De5? Pf3! is uit)

….Tef8 (vooral niet g6 want dan kan De5 wel.) 21. Te5 Th6 22. Dg5 het is natuurlijk uit, maar het slot is grandioos….

…..Th3 23. Tc5 Dg3!!!

De koningin kan op 3 manieren worden geslagen, maar geen ervan kan wit nog redden. Het beste is nog 24. DxDg3 Pe2 25. Kh1 PxDg3 26. Kg1 PxTf1 en zwart blijft een stuk voor.

De omstanders waren zo enthousiast over deze fraaie slotzet dat men talloze goudstukken op het bord wierp!

Quote van de maand:

“Schaakboeken gebruik je als een bril; om er beter mee te zien. Sommigen denken dat je met een bril kunt zien…”

Capablanca

Joop Beijersbergen maart 2017